ژیان لە سوید لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریدا

لێرەدا تێڕوانینێک هەیە بۆ ئەوەی شوێنی نیشتەجێبوون چۆن کار دەکات بۆ ئەو کەسانەی داوای پاراستنی نێودەوڵەتییان (پەنابەری) کردووە و چاوەڕێی بڕیارن، بەپێی Migrationsverket (دەزگای کۆچبەریی سوید). ئەمە زانیاریی گشتییە – دۆخی خۆت لەلایەن Migrationsverket بڕیاری لەسەر دەدرێت. وێنەکە ناوەندی Gottsunda لە ئوپسالا پیشان دەدات، نەک یەکێک لە شوێنە نیشتەجێبوونەکانی Migrationsverket.

شوێنێکت بۆ دیاری دەکرێت

دوای ئەوەی داواکاریت کرد، شوێنێک لە یەکێک لە شوێنە نیشتەجێبوونەکانی Migrationsverket بۆت دیاری دەکرێت. ناتوانیت خۆت شوێنی نیشتەجێبوون یان شار هەڵبژێریت، بەڵکو دەبێت ئامادە بیت شوێنێکت بۆ دیاری بکرێت لە هەر شوێنێک کە لە ناوەندێکی پێشوازی و گەڕانەوە (mottagnings- och återvändandecenter) شوێنی بەتاڵ هەبێت. لەوانەشە لە ماوەی چاوەڕوانیدا ناچار بیت بگوازیتەوە بۆ ئەوەی شوێن بۆ کەسێکی تر بکرێتەوە.

ژووری هاوبەش – بەڵام خێزانەکان ژووری خۆیان وەردەگرن

شوێنی نیشتەجێبوون زۆرجار لە ژوورێک پێکدێت کە لەگەڵ کەسانی تر هاوبەشە. خێزان هەمیشە ژووری تایبەتی خۆی وەردەگرێت. کەسانی تەنها ژوور لەگەڵ کەسانی تری هەمان ڕەگەز هاوبەش دەکەن.

پێداویستیی تایبەت

ئەگەر لە دۆخێکی بە تایبەتی هەستیاردا بیت، لەوانەیە مافی شوێنی نیشتەجێبوونێکت هەبێت کە لەگەڵ پێداویستییەکانت گونجێنرابێت. ئەمە دەکرێت کەمئەندامی، نەخۆشیی جەستەیی یان دەروونی، ئەوەی کەسێکی LGBTQI بیت، دووگیان بیت یان بەتەمەن بیت بگرێتەوە. هەرچی زووە لەگەڵ یەکەی پێشوازیی خۆت (mottagningsenhet) قسە بکە.

ڕێسا و ئاسایش

هەموو کەس لە شوێنی نیشتەجێبوون دەبێت بتوانێت هەست بە ئاسایش بکات. هەموو کەس دەبێت ڕێز لە یەکتر بگرێت، بەبێ جیاوازی لە ئایین، کەلتوور، ئاراستەی سێکسی و بەبێ جیاوازی لەوەی ژنن یان پیاو. کحول و مادە هۆشبەرەکان لە شوێنە نیشتەجێبوونەکانی Migrationsverket بە تەواوی قەدەغەن. توندوتیژی بە هەموو شێوەکانی قەدەغەیە و بەپێی یاسای سوید سزای هەیە و بە پۆلیس ڕادەگەیەنرێت – لە دەرەوەی خێزان و لە ناو خێزانیشدا. نابێت توندوتیژی بۆ پەروەردەکردنی منداڵان بەکار بهێنرێت.

ئەگەر ڕووبەڕووی هەڕەشە، توندوتیژی یان مامەڵەی سووکایەتیئامێز بوویتەوە: تەلەفۆن بۆ پۆلیس بکە بە 114 14 یان، لە مەترسیی کتوپڕدا، 112. هەروەها لەگەڵ کارمەندانی شوێنی نیشتەجێبوون یان یەکەی پێشوازیی خۆت قسە بکە.

تێچوون

ئەگەر داهات یان سامانی خۆت هەبێت، دەبێت بۆ شوێنی نیشتەجێبوون پارە بدەیت، و بۆ خواردنیش ئەگەر لەگەڵیدا بێت. ئەگەر هیچ پارەیەکت نەبێت، پێویست ناکات هیچ بدەیت. هاوسەرە هاوسەرگیریکردووەکان و هاوژیانەکان بەرپرسن لە بژێویی هاوسەرەکەیان، و دایک و باوکیش لە منداڵەکانیان. تۆ ناچاریت بە یەکەی پێشوازیی خۆت بڵێیت ئەگەر داهاتی خێزان گۆڕا – ئەگەرنا Migrationsverket دەتوانێت بڕیار بدات کە دواتر پارە بدەیت. لە هەندێک حاڵەتدا پێویست ناکات بۆ شوێنی نیشتەجێبوون و خواردن پارە بدەیت. دەربارەی باری داراییت بە یەکەی پێشوازیی خۆت بڵێ، ئەوسا یارمەتیت دەدرێت بۆ حیسابکردنی. کرێیە ئێستاکان لەسەر پەڕەی Migrationsverket هەن.

ئەگەر لە شوێنێکی تر بژیت

ئەگەر لە یەکێک لە شوێنە نیشتەجێبوونەکانی Migrationsverket نەژیت، وەک ڕێسای سەرەکی هیچ dagersättning (کۆمەکی ڕۆژانە) یان särskilt bidrag (کۆمەکی تایبەت) وەرناگریت. دەکرێت دەرهاویشتە هەبێت، بۆ نموونە ئەگەر لەگەڵ نزیکترین خێزانت بژیت کە پێشتر لە سوید نیشتەجێن، یان ئەگەر هۆکاری تایبەتی تر هەبێت. زیاتر بخوێنەوە لە ڕێبەری Dagersättning و پشتگیریی دارایی بۆ داواکارانی پەنابەری.

ئەگەر لەو شوێنە نەژیت کە بۆت دیاری کراوە، لەوانەیە بڕیارێکت پێ بدرێت کە هەفتەی سێ جار لەوێ خۆت تۆمار بکەیت (anmäla dig)، و Migrationsverket دەبێت هەمیشە زانیاریی پەیوەندیی نوێی تۆی هەبێت. Migrationsverket دەنووسێت کە لەوانەیە داواکارییەکەت پاشگەز بکرێتەوە (återkallas) ئەگەر ئەمە جێبەجێ نەکەیت.

سنووردارکردنی ناوچە (områdesbegränsning) و پشکنینی ئامادەبوون لە 1ی ئۆکتۆبەری 2026ەوە

وەک ڕێسای سەرەکی، ناتوانیت ئەو پارێزگایە (län) بەجێبهێڵیت کە شوێنی نیشتەجێبوونی دیاریکراوت تێدایە. هەموو کەسێک کە تەمەنی 16 ساڵ یان زیاترە و لە ناوەندێکی پێشوازی و گەڕانەوە دەژی دەبێت بەشداری لە پشکنینی ئامادەبوونیش بکات. کاتێک دەگەیتە شوێنی نیشتەجێبوون زانیاریی زیاتر وەردەگریت. زیاتر بخوێنەوە لە ڕێبەری ڕێسا نوێیەکان بۆ داواکارانی پەنابەری لە 1ی ئۆکتۆبەری 2026ەوە.